Nieuws Voorpagina

Heilig hartbeeld

Op zaterdag 29 juni 2019 tijdens de feestelijkheden rondom ons Heilig Hartbeeld

heeft  Ellen van Meurs van de Historische kring Diemen gesproken over de historie

van ons Heilig Hartbeeld. Omdat het niet voor iedereen verstaanbaar was,

treft u hieronder de tekst.

 

 

 

 

_____________________________________________________________________________________

HET HEILIG HARTBEELD

 

Goedenavond, beste medeparochianen, fijn dat u gekomen bent ondanks het warme weer.

Ik ben Ellen van Meurs, bestuurslid van de Historische Kring Diemen en ik heb ook meegeschreven aan Het Katholieke hart van Diemen, 100 jaar Sint Petrus’ Bandenkerk 1910-2010. Nu viert het HeiligHartbeeld zijn 90ste verjaardag en toen mijn goede vriend Ad Jansen vroeg of ik wat wilde vertellen over het beeld zei ik natuurlijk ja, hoewel spreken in het openbaar niet mijn hobby is.

Een andere reden waarom ik op het verzoek van Ad ben ingegaan is dat in het dorp waarin ik ben opgegroeid, dat is De Zilk in de bollenstreek, ook een Heilig Hartbeeld stond, en wel op het schoolplein van de jongensschool, waarvan mijn vader hoofd was. Ik weet nog dat er op de feestdag van het Heilig Hart, de derde vrijdag na Pinksteren, gymnastiekbanken naar buiten werden gesleept en er heel veel bloemen bij het beeld gelegd werden. Het was natuurlijk ook in de bollenstreek. Op de banken zaten de jongens die liederen zongen en gebeden opzegden. Helaas stond het beeld op een kwetsbare plek. Na schooltijd werd er gevoetbald en gespeeld op het schoolplein en raakte het beeld langzaam beschadigd. Op een zaterdagmorgen heeft mijn vader het zonder iemand iets te zeggen laten verwijderen. Daar maakte hij zich niet populair mee. Hij vond dit echter vreselijk en wilde pas op hoge leeftijd praten over de wijze waarop dit heeft plaats gevonden.

Maar ons beeld staat er gelukkig nog. De initiatiefnemer van de aanschaf van ons Heilig Hartbeeld was pastoor Verdegaal die leefde van 1871 tot 1931. Het beeld werd geplaatst in wat oorspronkelijk de voortuin van de kerk was. De opdracht was voor de brabander Jan Custers. Zijn naam staat rechts onderaan. Het beeld is van brons en de sokkel bestaat uit opgemetselde bakstenen bekleed met graniet. Op de sokkel staat in vergulde letters te lezen: “Komt allen tot Mij”. Daaronder ligt de betonnen fundering die gedragen wordt door vier ingeheide houten palen van 11 meter. De kosten werden begroot op fl. 4.390 en in die tijd was zo’n bedrag niet vanzelfsprekend voorhanden. Gelukkig kwam het geld bij elkaar door de opbrengsten van een tentoonstelling in De Hoop en een schenking van een weldoener.

Op zondag 4 augustus 1929 volgde de intronisatie. Dat is de officiële onthulling en inzegening. De wijding werd geleid door pater Pancratius Winters uit het klooster van de Paters der Heilige Harten te Ginneken.

In de tweede Wereldoorlog werd het beeld geheel zwart geschilderd omdat men bang was voor inbeslagname door de Duitsers en in 1977 werd het beeld schoongemaakt en opgeknapt. Nu ligt er een mooie door de tijd gevormde patinalaag op.

In vergelijking met andere Heilig Hartbeelden is ons beeld levendig weergegeven. Jezus maakt een kleine loopbeweging en heeft een open, toegankelijke houding. Hij is hier duidelijk niet als triomfator uitgebeeld. Het Heilg Hart wordt omgeven door de doornenkroon en er bovenop is een kruis in een vlam te zien. Deze vlam staat voor de liefde. Het hart toont de bloedende snede veroorzaakt door de lans die het hart van Jezus doorboord heeft. In de handen zijn ook stigmata aangebracht. Dit zijn de wonden veroorzaakt door de ingeslagen spijkers bij de kruisiging.

De houding van Jezus is vermoedelijk het gevolg van het gedachtengoed van de Franse pater Jules Chevalier, die leefde in de 19de eeuw. Hij zag om zich heen religieuze onverschilligheid en armoede. Hij dacht dit moet anders en begon met het stimuleren van een andere beeldvorming van Jezus. Niet meer als hoogste rechter maar als een liefdevolle vader die uit liefde voor ons mensen zijn leven voor ons heeft gegeven door zijn hart met een lans te laten doorsteken. Daarbij stroomde er bloed en water uit de wond. Het bloed staat voor liefde en het water voor de geest, spiritualiteit.

Chevalier stichtte in 1854 de congregatie van de Missionarissen van het Heilig Hart. Zijn missie was om Jezus’ boodschap handen en voeten te geven en het geloof te verspreiden. Daarbij stonden naastenliefde en sociale gerechtigheid op de voorgrond.

Franse soldaten droegen een afbeelding van het Heilig Hart om bovennatuurlijke bescherming af te dwingen.

De Heilig Hartdevotie stamt al uit de middeleeuwen maar aan het einde hiervan was er een opleving. Toen ontstond er een sterke behoefte om met Jezus mee te gaan lijden en zo in een meditatieve toestand te geraken en tot verlossing van zonden te komen. De rozenkrans werd toen ook immens populair. Met de komst van de renaissance werd het hart ook realistisch weergegeven en kwam men tot het besef dat het hart de kern is van de mens. Het hart kan liefde geven. Er zijn niet voor niets zoveel spreekwoorden die over het hart gaan.

In 1856 werd het Heilig Hartfeest ingesteld als verplicht feest. Honderd jaar later werd het eeuwfeest  nog gevierd maar in feite was er een einde gekomen aan deze devotie. Je hart openstellen voor een ander maakt je ook kwetsbaar en blijkbaar sprak deze houding de mensen toen minder aan.

Paus Franciscus gebruikt de Heilig Hartdevotie niet meer. Hij kiest voor een directe navolging van het leven en de boodschap van Jezus.

Toch is het goed om niet zomaar aan dit beeld voorbij te gaan. Het herinnert ons aan de liefde voor de ander die nog steeds leeft in de harten van mensen. En daarom zou ik graag een arm om dit beeld willen slaan, in de hoop dat het nog veel mensen troost kan bieden en de weg naar God kan wijzen. Ik hoop ook dat het er over 100 jaar nog staat.

 

Dank voor uw aandacht.